ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲವೇ ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಅಳಲು ; ಅಸಹನೀಯ ಬದುಕಿನ ಹೊಣೆ ಯಾರು?
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು 79 ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ 101 ಉಪ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ 90 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜಾತಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ 60 ಜಾತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 51 ಜಾತಿಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.;
ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಜೋಳಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಹೋದರೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ, ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದರೆ ಬಂಧನವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿಂದಿ ಆಯುವವರನ್ನು ಸಮಾಜ ಅಸಹ್ಯದಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಈಗಲೂ ನಮ್ಮ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಸೂರಿಲ್ಲ, ಹಗಲುವೇಷ, ಬಿಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ. ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಲೂ ಬಿಡದೇ ಹೋದರೆ ನಾವೆಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು. ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ ತಪ್ಪಾ..?
ಹೀಗೆ ʼದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕʼ ಬಳಿ ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡವರು ಬೇಡ-ಬುಡ್ಗ ಜಂಗಮ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘದ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸಣ್ಣ ಮಾರಪ್ಪ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧರಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ 5.22 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ, ತಲಾತಲಾಂತರದಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದ ನಾವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರುವುದು ಬೇಡವೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
59 ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿ ರಾಜ್ಯ ಸಂಚಾಲಕ ವಿರೇಶ ಕೆ.ವಿಭೂತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಲಂಬಾಣಿ, ಭೋವಿ, ಕೊರಚ ಹಾಗೂ ಕೊರಮ ಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವುದು 35 ವರ್ಷಗಳ ನಮ್ಮ ಹೋರಾಟವನ್ನೇ ಬಲಿ ಪಡೆದಂತಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಕ್ಷುಕರನ್ನಾಗಿಯೇ ನೋಡುವ ಹಂಬಲವೇ, ನಾವೂ ಕೂಡ ಎಲ್ಲರಂತೆ ಬದುಕಬಾರದೇ ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊರಹಾಕಿದರು.
ಅಸಮಾನತೆ ಅಜಗಜಾಂತರ
ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾ.ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಆಯೋಗ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿರುವ 101 ಒಳಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಅಸಮಾನತೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು 79 ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ 101 ಉಪ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ 90 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜಾತಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ 60 ಜಾತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 51 ಜಾತಿಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಉಳಿದ 42 ಜಾತಿಗಳು ಈವರೆಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನೇ ಪಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ತಳ ಸಮುದಾಯಗಳ ಶೋಚನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಕಷ್ಟದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶೇ.2 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾವು ಕೂಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇತ್ತು. ಬಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ನಮ್ಮನ್ನು ಈಗ ಭೋವಿ, ಲಂಬಾಣಿಗರ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಿಂದುಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಈ ಅವಗಣನೆ ಕಾರಣ. ಮೀಸಲಾತಿ ದೊರೆತಿದ್ದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಇನ್ನಿತರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಆ ಕನಸು ಕೂಡ ಈಡೇರಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಹಾಸಭಾದ ರಾಜ್ಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಜು ದೊಡ್ಡಮನಿ ʼದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕʼದ ಬಳಿ ವೇದನೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.
ಹೊಲೆಯರು ಮುಂದು, ಮಾದಿಗರು ನಂತರ
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮಾದಿಗ ಸಮುದಾಯ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಬಂಜಾರ ಸಮುದಾಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಭೋವಿ ಸಮುದಾಯ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ವಿಧಾನಸಭೆ ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭೋವಿ, ಲಂಬಾಣಿ, ಮಾದಿಗ ಹಾಗೂ ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯಗಳೇ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ.
ಇನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ 42 ಜಾತಿಗಳು ಈವರೆಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆಯದಿರಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನ್ಯಾ.ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಆಯೋಗ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.
ಬಡತನ, ಅನಕ್ಷರತೆ, ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕುರಿತು ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಘಟನೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರ
ಲೋಕಸಭೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿವರೆಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಬಲ ಉಪಜಾತಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದು, 97 ಜಾತಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗಿವೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವು ಹೊಲೆಯ, ಮಾದಿಗ, ಭೋವಿ ಹಾಗೂ ಲಂಬಾಣಿ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕಡೆಗಣನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯವೇ ನಿರರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 330 ಮತ್ತು 332 ರ ಪ್ರಕಾರ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ 73 ಮತ್ತು 74 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
27,917 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 41 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಈವರೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ 52 ಸದಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ 89 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ದೊರೆಯದಿರುವುದನ್ನು ವರದಿ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ನಗರಪಾಲಿಕೆಯ 308 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 82 ಉಪಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಪುರಸಭೆಗಳ 516 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 79 ಉಪಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿಯ 252 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 78 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಈವರೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.
ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ತೀರಾ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯ ನಮ್ಮದು. ಈಗಿನ ರಾಜಕಾರಣ ಹಣದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ನಮಗೆ ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೂಡ ಅವಕಾಶವನ್ನೇ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಆಗೊಮ್ಮೆ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಎನ್.ಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಕಾನೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ರಾಜಪ್ಪ ʼದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕʼಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
42 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರ
ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 42 ಉಪ ಜಾತಿಗಳು ಈವರೆಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆಯದಿರುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಅನಾಮುಕ್, ಗಾರೋಡಾ, ಗಾರೋ, ಆರ್ಯಮಾಲಾ, ಅರುಂಧತಿಯಾರ್(ತಮಿಳುನಾಡು ಮೂಲ), ಹಸಲಾ, ಅಶ್ವಮಾಲಾ, ಜಗ್ಗಲಿ,ಬಾಕಡ್, ಕದಾಯನ್, ಬಂಡಿ, ಕೆಪ್ ಮಾರೀಸ್, ಬಿಂಡ್ಲಾ,ಕೊಲುಪುಲ್ವಂಡು, ಚಕ್ಕಿಲಿಯನ್, ಕೂಸ, ಚಂಡಾಲ, ಕುಡುಂಬನ್ ಸೇರಿ 42 ಜಾತಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ವಂಚಿತವಾಗಿ ತಳ ಸಮುದಾಯಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಭೋವಿ, ಲಂಬಾಣಿ, ಹೊಲೆಯ, ಮಾದಿಗ, ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಆದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಜಾತಿಗಳ ಪಾಲು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಭೂ ಹಿಡುವಳಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಲಯ, ಹೊಲೆರ್, ಮಾದಿಗ,ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಬಂಜಾರ, ಲಂಬಾಣಿ, ಭೋವಿ, ಒಡ್, ಒಡ್ಡೆ,ಭಂಬೀ, ಮಾದರ್,ಆದಿ ದ್ರಾವಿಡ, ಚಲವಾದಿ, ಚಲವಾದಿ, ಕೊರಮ, ಕೊರಚ ಜಾತಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ.
ಆದಿ ಆಂಧ್ರ, ಸಮಗಾರ್, ಮೊಗೇರ, ಚೆನ್ನ ದಾಸರ್, ಹೊಲೆಯ ದಾಸರ್, ಬಾಕುಡಾ, ಮಹಾರ್, ತರಾಲ್, ಪಲ್ಲಾನ್, ಹೊಲಾರ್, ವಲಹಾರ್, ಭಂಗಿ, ಕೊರಚ, ಕೊರಚರ್, ಪಂಬದ, ಮಾಲಾ ಸೇರಿ 51ಜಾತಿಗಳು ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ.
“ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪೃಶ್ಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಒಳ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ಈಡೇರಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕೊಡದೇ ಆದಿವಾಸಿಗಳು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಹಾಗೂ ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಆಯೋಗದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಸಿ.ಎಸ್. ದ್ವಾರಕನಾಥ್ ಅವರು ʼದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕʼಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ನ್ಯಾ. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಆಯೋಗವು ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಒದಗಿಸಿದರೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಶೇ 1ರ ಬದಲಾಗಿ ಶೇ 2 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡದೇ ಬಲಿಷ್ಠ ಜಾತಿಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿರುವುದು ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿಮಿಂಗಲಗಳಿರುವ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ತಂದು ದೂಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರವರ್ಗ- ಸಿ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶೇ 2 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಆ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೀಡಬೇಕು. ಇದ್ಯಾವುದೂ ನೀಡದೇ ಹೋದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಯಾರಿಗೂ ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಕೆಲವೇ ಜಾತಿಗಳ ಪಾರುಪತ್ಯ
2024ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ 101 ಉಪಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯದ ಇಬ್ಬರು, ಮಾದಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಇಬ್ಬರು ಹಾಗೂ ಭೋವಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಸಂಸದರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದ 98 ಒಳಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯೋಗವೇ ಖುದ್ದು ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.
ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಐದಾರು ಜಾತಿಗಳಷ್ಟೇ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1957 ರಿಂದ 2023ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದಿರುವ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಜಾತಿ ನಮೂದಿಸದ ಕಾರಣ ಜಾತಿವಾರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಯೋಗ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು 1083 ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 212 ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. 2021-22 ರಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯ್ತಿಯ 3,902 ಸದಸ್ಯರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 736 ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಶಿಷ್ಟರಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜಾತಿವಾರು ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 21,917ಇದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲೆಯ, ಮಾದಿಗ, ಬಂಜಾರ, ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಭೋವಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. 41 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವೇ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.
ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 12 ಒಳಜಾತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಉಳಿದ 89 ಜಾತಿಗಳು ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದವೆ. ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮಾದಿಗ, ಭೋವಿ, ಹೊಲೆಯ, ಬಂಜಾರ, ಛಲವಾದಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನ ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ.
ನಗರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ 314 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 308 ಸದಸ್ಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 19 ಒಳಜಾತಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದರೆ, ಉಳಿದ 82 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಆದಿಕರ್ನಾಟಕ, ಆದಿ ದ್ರಾವಿಡ, ಭೋವಿ, ಮಾದಿಗ ಹಾಗೂ ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯದ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ಪುರಸಭೆಯ ಚುನಾಯಿತ 516 ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ 27 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ. ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಭೋವಿ, ಹೊಲೆಯ, ಬಂಜಾರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿವೆ.
ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಒಟ್ಟು 252 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 23 ಜಾತಿಗಳು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದರೆ, 78 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಭೋವಿ, ಮಾದಿಗ, ಬಂಜಾರ, ಹೊಲೆಯ ಮತ್ತು ಮಾದರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐದು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.
“ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 2016-17 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾ. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಆಯೋಗವು ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನ, ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನಮ್ಮ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಸ್ಪೃಶ್ಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿ, ನಮ್ಮನ್ನೂ ಬಲಾಢ್ಯರ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈಗ ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಒದಗಿಸುವವರೆಗೂ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಶಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮಂಜುನಾಥ ಬಿ.ಎಚ್ ಅವರು ʼದ ಫೆಡರಲ್ ಕರ್ನಾಟಕʼಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ನೆರವಾಗುವ ಬದಲು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ವಿಷ ಬೆರೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದರು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಡಿಮೆ
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸರಿಸಮವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡಿನ ನಡುವೆ ಅಸಮಾನತೆ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿರುವ 1,47,671 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ನೌಕರರಲ್ಲಿ 1,05,142 ಪುರುಷರಿದ್ದರೆ, 40,044 ಮಾತ್ರ ಮಹಿಳಾ ನೌಕರರಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊಲೆಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ 2.4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪುರುಷರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಮಾದಿಗ ಸಂಬಂಧಿತ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ 2.67 ಪಟ್ಟು ಪುರುಷರು ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಲಂಬಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಲಂಬಾಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ 4.5 ಪಟ್ಟು ಪುರುಷರು ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಅಸಮಾನತೆ
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ.1.52 ರಷ್ಟು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಅಲೆಮಾರಿ ಇನ್ನಿತರ (ಪ್ರವರ್ಗ ಎ ದಲ್ಲಿರುವ) ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.0.81 ರಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ ಇದೆ. ಮಾದಿಗ ಸಂಬಂಧಿತ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 1.57 ರಷ್ಟು, ಹೊಲೆಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ 2.05, ಸ್ಪೃಶ್ಯ ಜಾತಿಗಳು ಶೇ.1.25 ರಷ್ಟು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸ್ಪೃಶ್ಯ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಲಂಬಾಣಿ ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ 10 ಜಾತಿಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪಡೆದರೆ,51 ಜಾತಿಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.
ಚಾಂಡಾಲ, ಗರೋಡಿ, ಸಿಂಧೋಳು-ಚಿಂಧೋಳ್ಳು ಎಂಬ 12 ಉಪಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ಒಬ್ಬರಿಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಮರುವರ್ಗೀಕರಣದ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದು ವರದಿ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೇಗಿದೆ?
ಪದವಿ ಪೂರೈಸಿರುವ ಶೇ.71 ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಉಪಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು 11,365 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 70 ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬಂಜಾರ, ಭೋವಿ, ಹೊಲೆಯ ಮತ್ತು ಮಾದಿಗ ಉಪಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದುತ್ತಿರುವ 45, 216 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 71 ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದೇ ನಾಲ್ಕು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.
ಪರಿಶಿಷ್ಟರ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಮಾದಿಗ, ಹೊಲೆಯ, ಲಂಬಾಣಿ ಹಾಗೂ ಭೋವಿ ಸಮುದಾಯಗಳೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಳಿದ 97 ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ 25 ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. 14 ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ, ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. 54 ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೂ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟರೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 101 ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಯಾವ ಗುಂಪು, ಯಾರು ಪ್ರಬಲ?
ಗುಂಪು ʼಎʼ ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 59ಜಾತಿಗಳಿದ್ದು, 5,22,099 ಮಂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಳ್ಳೇಕ್ಯಾತ, ತೋಟಿ, ಸುಡುಗಾಡು ಸಿದ್ಧ, ಹಂದಿ ಜೋಗರು, ದೊಂಬರು, ಚೆನ್ನದಾಸರ ಹಾಗೂ ಹೊಲೆಯ ದಾಸರ, ಬೇಡ ಜಂಗಮ-ಬುಡ್ಗ ಜಂಗಮರು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡ ಜಂಗಮ-ಬುಡ್ಗ ಜಂಗಮ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ.
ಗುಂಪು ʼಬಿʼ ನಲ್ಲಿ ಬರುವ 18 ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ 36,69,246 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಭಂಬಿ, ಅಸೋಡಿ, ಚಾಮರ್, ಹರಳಯ್ಯ, ಕಕ್ಕಯ್ಯ, ಮಾದಿಗ, ಮೊಗೇರ್, ಪರೈಯನ್, ಪರಯ್ಯ, ಸಮಗಾರ ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ. ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾದಿಗ ಸಮುದಾಯ 27.73ಲಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಬಲ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ.
ಗುಂಪು ʼಸಿʼ ನಲ್ಲಿ 17ಜಾತಿಗಳಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 30,08,633 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ. ಹೊಲೆಯ, ಛಲವಾದಿ, ಮಹರ್, ಬಲಗೈ, ಮುಂಡಾಲ, ಮಾಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಲೆಯ ಸಮುದಾಯ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ.
ಗುಂಪು ʼಡಿ ʼನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 28,34,939 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂಜಾರ, ಲಂಬಾಣಿ, ಭೋವಿ ಸಮುದಾಯ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಪಜಾತಿ ದಾಖಲಿಸದೇ ಜಾತಿ ಸೂಚಕದ ಹೆಸರನ್ನು ಬರೆಸಿದವರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಂಪು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಗುಂಪು ʼಇʼ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 4,74,954 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ. ಆದಿ ಆಂಧ್ರ, ಆದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಹಾಗೂ ಆದಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಂಪಿಗೆ ಶೇ 1 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.