ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿವಾದ: ಅಮೆರಿಕದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹೇಳಿಕೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಭಾರತ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಮಹತ್ವದ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡದ ಕಾರಣ ವಿಫಲವಾಯಿತು ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹೌವರ್ಡ್ ಲಟ್ನಿಕ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬಲವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಶುಕ್ರವಾರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು, ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು "ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ದೂರ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ಭಾರತ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ರಣಧೀರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಅವರು, ಅಮೆರಿಕದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು. ಕಳೆದ 2025ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಬಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಫೋನ್ ಕರೆ ಮಾಡದ ಕಾರಣ ಒಪ್ಪಂದ ಮುರಿದುಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಒಪ್ಪಂದದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಸವಾಲುಗಳು

ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆ, ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಿಂದಲೇ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಸಮತೋಲಿತ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಲುಪಲು ಹಲವು ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯುವಂತಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸಂವಹನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾರತ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಹೌವರ್ಡ್ ಲಟ್ನಿಕ್ ನೀಡಿದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆ

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅಮೆರಿಕದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹೌವರ್ಡ್ ಲಟ್ನಿಕ್ ಅವರು ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಕಡೆಯಿಂದ ಸ್ಪಂದನೆ ಸಿಗದ ಕಾರಣ ವಿಫಲವಾಯಿತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಒಪ್ಪಂದದ ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧತೆಗಳೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರು ಕರೆ ಮಾಡಲು ಹಿಂಜರಿದರು ಎಂಬುದು ಲಟ್ನಿಕ್ ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿಸಲು 'ಮೂರು ಶುಕ್ರವಾರ'ಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಭಾರತ ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ ನಾವು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಭಾರತದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ

ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು 'ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹಂತದ' (Staircase approach) ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸುಂಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು ಈ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸದ ಕಾರಣ, ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ರಫ್ತಾಗುವ ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.