Western Ghats| ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೆಸಿಬಿಗಳ ಅಟ್ಟಹಾಸ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಸಾಥ್?

ವಿಶ್ವದ ಎಂಟು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಈಗ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೇ ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪ ಕೇಳಿ ಬಂದಿದೆ.

ಗ್ರೀನ್ ಲೈವ್ಸ್ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯದ (ESZ) ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಪರಿಸರ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣದ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞ ಜೋಸೆಫ್ ಹೂವರ್ ಅವರು ಅಧಿಕೃತ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳದ ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಲೂಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

ಶರಾವತಿ ಸಿಂಹಬಾಲದ ಸಿಂಗಳೀಕ (ಮಕಾಕ್) ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕುದ್ರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಇಂದು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರವರ್ತಕರೊಂದಿಗೆ ಶಾಮೀಲಾಗಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಲೂಟಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-52ರ ಚೈನೇಜ್ 41.70 ಕಿ.ಮೀ ನಿಂದ 42.20 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ (PWD) ಇಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣ, ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಜೋಸೆಫ್ ಹೂವರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಫೋಟೋ

ಗಂಭೀರ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು

ಈ ಕಾಮಗಾರಿಯು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯ (NBWL) ಶಿಫಾರಸು ಕಡ್ಡಾಯ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1972ಯ ಕಲಂ 29, 33 ಮತ್ತು 26A(3) ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಲಾಗಿದೆ.

ಅರಣ್ಯ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1980 ಪ್ರಕಾರ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಲು ಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಹಂತದ (Stage I/II) ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯ (ESZ) ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಯಾವುದೇ ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (EIA) ಮಾಡದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹುಲಿಕಲ್ ಘಾಟ್ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ PWD ಕಾರಣ?

ಒಂದೆಡೆ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯು (ಶಿವಮೊಗ್ಗ) ಹುಲಿಕಲ್ ಘಾಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಗಡಿ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಮೌನವೇಕೆ?
"ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದ ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ್ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರ ಮೌನ ಈಗ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತಡವಿದೆಯೇ? ಅರಣ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲು ಸಚಿವರು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಡವರಿಗೊಂದು ನ್ಯಾಯ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೊಂದು ನ್ಯಾಯ?

ಇನ್ನು ಈ ಬಗ್ಗೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞ ಜೋಸೆಫ್‌ ಹೂವರ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, “ಅರಣ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಕೇವಲ ಬಡ ರೈತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ತಕ್ಷಣ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕು” ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೇವಲ ಕಾಡಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ 'ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್' ಆಗಿದೆ. ಇದು ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಏಕೈಕ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಅಳಿವಿನಂಚಿನ ಜೀವಿಗಳು

ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಅಪರೂಪದ ಸಿಂಹಬಾಲದ ಮಕಾಕ್ (Lion-tailed Macaque) ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣದಿಂದ ಇವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಈ ಭಾಗವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಭೂಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಆತಂಕ.

ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ತಂತ್ರ

ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇಡೀ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತೋರಿಸುವ ಬದಲು ಹಂತ ಹಂತವಾದ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (EIA) ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅನುಮತಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. 2021-22ರಲ್ಲೂ ಸಹ ಇಸಿಝೆಡ್ (ESZ) ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಕಾನೂನು ಕ್ರಮದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ ಲೈವ್ಸ್ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

• ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಕೂಡಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
• ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.
• ಜೆಸಿಬಿ ಮೂಲಕ ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಗುಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮರಗಿಡಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ಒಂದು ವೇಳೆ 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 55(c) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುವುದು

ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 52 ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ ಆಗುಂಬೆಯಿಂದ ಕರಾವಳಿಯ ಬೈಂದೂರು (NH-66) ವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 52 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 61.84 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಈ ರಸ್ತೆಯು ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ರಸ್ತೆಯ ಅಗಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಈಗ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯ ನಡುವಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳೇನು?

ಈ ರಸ್ತೆಯು ಕರಾವಳಿಯ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಳನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆಗುಂಬೆ ಘಾಟ್, ಮಲೆನಾಡಿನ ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಬೈಂದೂರಿನ ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸುಗಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಕರಾವಳಿಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ (ಅಡಿಕೆ, ಕಾಫಿ, ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು) ಸಾಗಣೆ ಸುಲಭವಾಗುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರಿಗೆ ಕರಾವಳಿಯ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಮಯ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.