
Disturbed Areas Bill 2026| ಗುಜರಾತ್ ಮಾಡೆಲ್ ರಾಜಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ? ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ! ಏನಿದು ಹೊಸ ಕಾನೂನು?
ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ 'ಡಿಸ್ಟರ್ಬ್ಡ್ ಏರಿಯಾ' ಮಸೂದೆ 2026 ಎಂದರೇನು? ಗುಜರಾತ್ ಮಾದರಿಯ ಈ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮವೇನು?
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ "ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಸೂದೆ-2026" ಈಗ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆರೋಪಿಸಿವೆ.
ಏನಿದು 'ಡಿಸ್ಟರ್ಬ್ಡ್ ಏರಿಯಾ' ಮಸೂದೆ?
ಈ ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಡಿಸ್ಟರ್ಬ್ಡ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ, ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಭೀತಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನಿಸಿದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ 'ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬಹುದು.
ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ (ಮನೆ, ಭೂಮಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಳಿಗೆ) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (DM) ಅಥವಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಅವರ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿದರೆ ಅದು ಅಕ್ರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ 3 ರಿಂದ 5 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಗುಜರಾತ್ ಮಾಡೆಲ್ ನಕಲು: ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು "ಗುಜರಾತ್ ಮಾಡೆಲ್ನ ನಕಲು" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹದ್ದೇ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಗೋವಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ದೋಟಾಸ್ರಾ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ: ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮಸೂದೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(e) (ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಹಕ್ಕು) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 300A (ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು) ಅನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ. 'ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಸಮತೋಲನ' ಮತ್ತು 'ಅಸಮರ್ಪಕ ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ' ಎಂಬ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭೀತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ದಲಿತ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ: ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆ PUCL ನಾಯಕರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ ಕಾನೂನು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೊಡೆತ ನೀಡಲಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಮತಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಇವರ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಭನ್ವರ್ ಮೇಘವಂಶಿ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಸಮರ್ಥನೆ ಏನು?
ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಜೋಗಾರಾಮ್ ಪಟೇಲ್, "ಕೋಮು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಈ ಕಾನೂನಿನ ಉದ್ದೇಶ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗೃಹ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಜವಾಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಬೆಡಮ್ ಅವರು, ಇದು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ತಂದಿರುವ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಈಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ
ರಾಜಸ್ಥಾನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕೋಮು ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. 2024 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳು ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನಿನ ಉಗಮ
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಗಲಭೆ ನಡೆದಾಗ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಭಯಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು 'ಡಿಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಸೇಲ್' (ಒತ್ತಡದ ಮಾರಾಟ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು 1986ರಲ್ಲಿ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯ ಮೂಲಕ ತಂದ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು, 1991ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾನೂನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ 'ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ'ಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿತು. ಅಹಮದಾಬಾದ್, ವಡೋದರಾ, ಸೂರತ್ ಮತ್ತು ಭರೂಚ್ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಶೇ. 40 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಈಗ 'ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ'ಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

