ಆಂಜನೇಯನಿಲ್ಲದ ಅಪರೂಪದ ರಾಮಮಂದಿರ: ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿ ಸಂಭ್ರಮ

ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಶ್ರೀ ಕೋದಂಡರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ'ವು ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿ ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ವಿಭಜನೆಯ ಬಳಿಕ ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟದಲ್ಲಿ 'ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣ'ವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಂ (TTD) ಸಕಲ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆದರೂ ತನ್ನ ಕಳೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಇಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ನೋಡುಗರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಆಂಜನೇಯನಿಲ್ಲದ 'ಏಕಶಿಲಾ ನಗರಿ'

ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ (ಏಕಶಿಲೆ) ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು 'ಏಕಶಿಲಾ ನಗರಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿ ರಾಮಭಕ್ತ ಆಂಜನೇಯನ ವಿಗ್ರಹ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ. ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಂದಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2015ರಂದು ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಟಿಟಿಡಿ (TTD) ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಉತ್ಸವಗಳ ಆಯೋಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಿರುಮಲದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ನಿತ್ಯಾನ್ನದಾನ ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಕಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಜೀವಂತ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ

ರಂಗಮಂಟಪದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ 'ಯಾಳಿ' ಕಂಬಗಳು ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿರುವ ರೀತಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಯಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾಳಿ ಕಂಬಗಳಿದ್ದರೂ, ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಕಂಬದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಷ್ಟು ಜಾಗವಿದೆ.

ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ (1356ರಲ್ಲಿ ಬುಕ್ಕರಾಯನಿಂದ) ಆರಂಭವಾಗಿ 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ಹಾಗೂ ಮಟ್ಲಿ ರಾಜರು ಅಂತರಾಲಯ, ರಂಗಮಂಟಪ, ಮಹಾ ಪ್ರಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸೀತೆಯ ಬಾಯಾರಿಕೆ ನೀಗಿಸಲು ಭೂಮಿಗೆ ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟು ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸಿದನಂತೆ. ಅದೇ ಇಂದು ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ 'ರಾಮತೀರ್ಥ' ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾವಣನ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾದ ಜಾಂಬವಂತನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀರಾಮನೇ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.

ತೆಲುಗು ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ನೆಲೆ

ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟವು ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕವಿ ಬೊಮ್ಮೆರ ಪೋತನ ಅವರು ತೆಲುಗಿನ 'ಭಾಗವತಂ' ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಚಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಯ್ಯಲರಾಜು ರಾಮಭದ್ರ, ವಾವಿಲಿಕೊಳನು ಸುಬ್ಬರಾವ್ (ಆಂಧ್ರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ), ಉಪ್ಪುಗುಂದೂರು ವೆಂಕಟಕವಿ ಮುಂತಾದವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಂಟಿಮಿಟ್ಟ ಕೋದಂಡರಾಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ ತಾಳ್ಳಪಾಕ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರು ಸಹ ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀರಾಮನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿ ಸಂಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಜೃಂಭಣೆಯ ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿಯ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಟಿಟಿಡಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚರಾತ್ರ ಆಗಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಯಾಣದ ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ವಿವಾಹ ಮಂಟಪದವರೆಗೆ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಭವ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನಾರಾಧನೆ, ಪುಣ್ಯಾಹವಾಚನ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣೆ, ಮಧುಪರ್ಕಂ, ಮಹಾಸಂಕಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಕನ್ಯಾದಾನದಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ. ಆನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಾಹ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ 'ಜೀರಿಗೆ-ಬೆಲ್ಲ' (ತೆಲುಗು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಜೀಲಕರ್ರ-ಬೆಲ್ಲಂ), ಮಾಂಗಲ್ಯ ಪೂಜೆ, ಅಕ್ಷತಾರೋಹಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ವೇದಮಂತ್ರಗಳ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪನ್ನಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ವಿವಾಹದ ನಂತರ, ಟಿಟಿಡಿ ವತಿಯಿಂದ ಭಕ್ತರಿಗೆ 'ಮುತ್ತಿನ ತಲಾಂಬ್ರಗಳನ್ನು' (ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತೆ) ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.