ದೇವೇಗೌಡರ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿತೇ ಬಿಜೆಪಿ?

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಜೆಡಿಎಸ್ ವರಿಷ್ಠ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರಿಗೆ ಈ ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಟಿಕೆಟ್ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 93 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ದೇವೇಗೌಡರು, ಕಳೆದ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷ ಬಿಜೆಪಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿರುವುದು ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಟಿಕೆಟ್ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಬಿಜೆಪಿ-ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿಯ ಭವಿಷ್ಯ, ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಒಕ್ಕಲಿಗ ರಾಜಕಾರಣ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗೂ ಇದು ವೇದಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಏಳು ದಶಕಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ

1953ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ದೇವೇಗೌಡರು ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಬಳಿಕ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜನತಾದಳದ ವಿಭಜನೆಯ ಬಳಿಕ ಜಾತ್ಯತೀತ ಜನತಾದಳ (ಜೆಡಿಎಸ್) ಕಟ್ಟಿದ ಅವರು, ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ರೈತ ನಾಯಕ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ದೇವೇಗೌಡರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿದ ಒಲವು

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರ ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಎನ್‌ಡಿಎ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ದೂರವಾದ ಜೆಡಿಎಸ್, ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಬಾರಿ ಬಿಜೆಪಿ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಗೌಡರು ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಜೆಡಿಎಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿತ್ತು.

ಬಿಜೆಪಿ ನಿರ್ಧಾರ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಆದರೆ ಬಿಜೆಪಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರೊ. ಎಂ. ನಾಗರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೈತ್ರಿ ಇದ್ದರೂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಆಯ್ಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಬಿಜೆಪಿ ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ.

ದೇವೇಗೌಡರ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕಾರಣ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆಯಾ?

ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಸೋಲು-ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಮತ್ತೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಗಿದ್ದರು.

1994–1996: ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾದಿ: ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ ಕಾರಣ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಗಿದ್ದರು.

1999–2002: ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ವಿರಾಮ: ಹಾಸನ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗ್ಯಾಪ್.

2004: ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ: ಲೋಕಸಭೆ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ಸಂಸತ್ತು ರಚನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸಂಸದರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

2019–2020: ತುಮಕೂರು ಸೋಲಿನ ನಂತರ: ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೋತ ಬಳಿಕ ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊರಗಿದ್ದು, 2020ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.

2020ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದರು?

ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, 2020ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಂಬಲದ ನೆರವಿನಿಂದ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತ್ತು.

ಜೆಡಿಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆಯಾ?

ದೇವೇಗೌಡರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತೀಕ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ ಸಿಗದಿರುವುದು ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಸನ, ಮಂಡ್ಯ, ರಾಮನಗರ, ತುಮಕೂರು, ಮೈಸೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ?

ಒಕ್ಕಲಿಗ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ನಡುವೆ ನೇರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಜೆಡಿಎಸ್ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇವೇಗೌಡರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗದಿರುವುದು ಜೆಡಿಎಸ್ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.

ಮುಂದೇನು?

ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಇಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ ಶತ್ರುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳೇ ಮುಖ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಜೆಪಿ-ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಮೂಡಿರುವ ಅಸಮಾಧಾನ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.