ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕ್ರಾಂತಿ: ಧಾರವಾಡ, ರಾಯಚೂರಿನ ಐಐಐಟಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಕೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (IIIT) ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕ್ಯೂಪಿಐಎಐ ಇಂಡಸ್' (QpiAI Indus) ಹೆಸರಿನ 25-ಕ್ಯೂಬಿಟ್ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಇದು ಕ್ಯೂಪಿಐಎಐ (QpiAI) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಎರಡನೇ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲಿದೆ .

ಲೋಕಲ್ ಎಕಾನಮಿ ಆಕ್ಸಿಲರೇಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ (LEAP) ಮತ್ತು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರೋಡ್‌ಮ್ಯಾಪ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿ, ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ಇದು ಲಭ್ಯವಿರಲಿದ್ದು, ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಇದು ನೆರವಾಗಲಿದೆ . ಐಐಐಟಿ-ಧಾರವಾಡದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಯೂಪಿಐಎಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರಂತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ .

ಐಟಿ ಸಚಿವ ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಳವಡಿಕೆಯು 'ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರೋಡ್‌ಮ್ಯಾಪ್'ನ ನೇರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ . ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದವರೆಗಿನ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (Centres of Excellence) ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ತಳಹದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಭವಿಷ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ .

ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಂದರೇನು?

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು 'ಬಿಟ್' (0 ಅಥವಾ 1) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಗಳಾದ 'ಸೂಪರ್‌ಪೊಸಿಷನ್' (Superposition) ಮತ್ತು 'ಎಂಟ್ಯಾಂಗಲ್‌ಮೆಂಟ್' (Entanglement) ಬಳಸಿ 'ಕ್ಯೂಬಿಟ್' (Qubits) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದರರ್ಥ, ಒಂದು ಕ್ಯೂಬಿಟ್ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ 0 ಮತ್ತು 1 ಎರಡೂ ಆಗಿರಬಲ್ಲದು. ಈ ಅದ್ಭುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಸಾಧಾರಣ ಸೂಪರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಜಟಿಲವಾದ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲಭ್ಯವಿದೆ?

ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಸಂಶೋಧನಾ ಹಂತದಿಂದ ಆಚೆಬಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

- ಐಐಐಟಿ ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಡೀಪ್‌ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ 'ಕ್ಯೂಪಿಐಎಐ' (QpiAI) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ 25-ಕ್ಯೂಬಿಟ್‌ನ 'ಇಂಡಸ್' ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ 'ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್'ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

- ಐಐಎಸ್ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು (IISc): ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (IISc) 'ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪಾರ್ಕ್' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಇದರ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ 48 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಇಕೋ-ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹೇಗಿದೆ?

ಕರ್ನಾಟಕವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು "ಜಾಗತಿಕ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರಾಜಧಾನಿ"ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಬೃಹತ್ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ 1,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೊತ್ತದ 'ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ' ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಐಐಎಸ್ಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ 55ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು 13 ಭರವಸೆಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಕೇವಲ ವಿದೇಶಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಕ್ಯೂಪಿಐಎಐ (QpiAI) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಂದಿನ 2-3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 1,000 ಕ್ಯೂಬಿಟ್‌ಗೆ ಏರಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕಿರುವ ಬೃಹತ್ ಅವಕಾಶಗಳು

ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದೆ: ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನುರಿತ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಲೋಕಲ್ ಎಕಾನಮಿ ಆಕ್ಸಿಲರೇಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ , ಹೊಸ ಔಷಧ ಸಂಶೋಧನೆ, ಹಣಕಾಸು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಂತಹ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ.

- ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು: ಜಾಗತಿಕ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 20ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಯನ್ನು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.