ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ ಕರಿನೆರಳು: ಮುಂಗಾರು ವೈಫಲ್ಯ, ನೀರಿನ ಅಭಾವ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾದರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗದೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಬರದ ಕರಿನೆರಳು ಆವರಿಸಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಕಳೆದರೂ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಡಕವಿದ ವಾತಾವರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಮಳೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಗಳು ಒಣಗುತ್ತಿದ್ದು, ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ದಿನೇ ದಿನೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ತಲೆದೋರುವ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜ್ಯದ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿವೆ.

ಮಳೆ ಕೊರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಐದು ಕಾರಣಗಳು

ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಾರಿ ಮುಂಗಾರು ತಡವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಆರಂಭಿಕ ವಾರಗಳಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ 21ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಬಯಲುಸೀಮೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೈಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಮುಂಗಾರು ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರು ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಎಲ್‌ನಿನೋ (El Nino) ಪರಿಣಾಮ: ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಎಲ್‌ನಿನೋ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ಬಲ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಎಂಜಿಓ (MJO - Madden Julian Oscillation): ಇದು ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಚಲಿಸುವ ಮೋಡ, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಕಡೆಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿರುವುದರಿಂದ ಮಳೆ ತರುವ ಮೋಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿದೆ.

ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೊರತೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬೇಕಾದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಬಾರಿ ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೋಡಗಳ ಚಲನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ದುರ್ಬಲ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು: ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬೀಸುವ ಮುಂಗಾರು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಮಳೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ: ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಋತುಚಕ್ರದ ಏರುಪೇರುಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನೀರನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡು ಯಾವುದೇ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಬೇಡಿ ಎಂದು ರೈತರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 200 ಟಿಎಂಸಿಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನೀರು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡ 22ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಿಡಿ ಖಾತೆಗೆ ತಲಾ 5 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ತುರ್ತು ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು 927 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದು ನೀರು ಪೂರೈಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾಗಿ ನೀರು ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಬೆಳೆಗಳತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಲು ರೈತರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕು ಘೋಷಣೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು

ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಯಾವುದೇ ತಾಲೂಕನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 'ಡ್ರಾಟ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್' ಪ್ರಕಾರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬರ ಘೋಷಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ನಿಯಮಗಳು

ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇಕಡ 20ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಶೇಕಡ 50ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರಬೇಕು. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಆವರಣ ಕುಸಿತ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ, ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತ ಹಾಗೂ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಒಣಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಶೇಕಡ 10ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ನಡೆಸುವ 'ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರುತಿಂಗ್' ವರದಿ ಆಧರಿಸಿ ಸಾಧಾರಣ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಬರ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಎಸ್ಡಿಆರ್ಎಫ್ ಹಾಗೂ ಎನ್ಡಿಆರ್ಎಫ್ ನಿಧಿಯಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು (ಜುಲೈ, ಆಗಸ್ಟ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಳೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡು, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಲಿದೆ.