ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ 4.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆರ್ಥಿಕ ದಾಖಲೆ : 22,957 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಕೊರತೆ ಬಜೆಟ್‌

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ 2026-27ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಂಡಿಸಿರುವ ಆಯವ್ಯಯವು ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ 4.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 38 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಗಾತ್ರ 4.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಳೆದ ಸಾಲಿಗಿಂತ (4,09,549 ಕೋಟಿ ರೂ.) ಸುಮಾರು 38 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಬಜೆಟ್‌ನ ಯಶಸ್ಸು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ತೆರಿಗೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ 2.20 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ (2,08,100 ಕೋಟಿ ರೂ.) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ಮೂಲಗಳಾದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ, ಅಬಕಾರಿ, ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ಬರಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು ಮತ್ತು ಅನುದಾನವು ಸುಮಾರು 79,050 ಕೋಟಿ ರೂ. ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 16 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಸ್ವ ಜಮೆ (ಆದಾಯ) 3,15,050 ಕೋಟಿ ರೂ. ತಲುಪಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಾಜಸ್ವ ವೆಚ್ಚವು 3,38,007 ಕೋಟಿ ರೂ. ಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸಂಬಳ, ಪಿಂಚಣಿ, ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 1,27,342 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ 80,585 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವೆಗಳಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗಾಗಿ 1,22,673 ಕೋಟಿ ರೂ. ಖರ್ಚಾಗಲಿದೆ.

ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ಕಟ್ಟಡಗಳಂತಹ ಶಾಶ್ವತ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ರಸ್ತೆ, ನೀರಾವರಿ, ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 71,924 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಪಡೆದ ಹಳೆಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಸಹ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 29,007 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಿದೆ.

22,957 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ಕೊರತೆ

ಸರ್ಕಾರದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ (3,15,050 ಕೋಟಿ ರೂ.) ಅದರ ದಿನನಿತ್ಯದ ವೆಚ್ಚವೇ (3,38,007 ಕೋಟಿ ರೂ.) ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 22,957 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಗಳಿಕೆಗಿಂತ ಖರ್ಚೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಜ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೂ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಇಂತಹ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅದು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವರ್ಷ 1,32,190 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲದ ಹೊರೆಯು 8,24,389 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಗೆ ಏರಲಿದೆ. ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯವು ಇನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ವಿತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯು ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ. 3 ರ ಒಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಶೇ. 2.95 ರಷ್ಟಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಒಟ್ಟು ಸಾಲವು ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ. 25 ರ ಒಳಗಿರಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕವು ಶೇ. 24.94 ರಲ್ಲಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದ್ಯತಾ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸವಾಲುಗಳು

ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಿಂಹಪಾಲು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೆಂದರೆ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ. ಈ ವರ್ಷ ಕೇವಲ ಸಾಲದ ಅಸಲು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗಾಗಿಯೇ 35,316 ಕೋಟಿ ರೂ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಹಣದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಜೆಟ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕೈಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ತಲುಪಿಸುವ (ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು) ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಗ್ಗದ ಮೇಲಿನ ನಡಿಗೆಯಂತಿದೆ. ಆದಾಯದ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಬಜೆಟ್‌ ಕುರಿತು ದ ಫೆಡರಲ್‌ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ ಪ್ರೊ. ಎಸ್‌.ಆರ್‌.ಕೇಶವ್‌ ಮಾತನಾಡಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮಂಡಿಸಿದ ಬಜೆಟ್‌ ವಾಸ್ತವಾಂಶಕ್ಕೆ ದೂರವಾದುದು. 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜನ್ನು ಮೊದಲು 4.09 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು 3.95 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಬಾರಿಯೂ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಗುರಿ ತಲುಪುವುದು ಕಷ್ಟ. ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 22,957 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯ ಕೊರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ದೈನಂದಿನ ಗಳಿಕೆಗಿಂತ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವರ್ಷ 1,32,190 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲದ ಹೊರೆ 8,24,389 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಏರಲಿದೆ. ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಸಾಲದ ಅಸಲು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಈ ವರ್ಷ 35,316 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.