ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 40 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಹೆಚ್ಚಳ: 4.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಗಾತ್ರದ ಬಜೆಟ್‌ ಮಂಡನೆ

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿರುವ 2026-27ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್‌ 4.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 40 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. "ಸರ್ವಜನರ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ" ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತದ ವೆಚ್ಚದ ಜೊತೆಗೆ 22,957 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯ ಕೊರತೆಯಾಗಿರುವುದು ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಕಡೆ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ 4.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ತಲುಪಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದಾಯ ವೆಚ್ಚವು ಒಟ್ಟು 3,38,007 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗಿದ್ದು, ದೈನಂದಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ವೇತನ, ಪಿಂಚಣಿ, ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ (ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿ) ಅನುಷ್ಠಾನ ಸೇರಿದೆ. ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳಾದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳು, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 74,682 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವು ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವೇಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿದೆ.

ಆದಾಯ ಕೊರತೆ

ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 22,957 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯ ಕೊರತೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ದೈನಂದಿನ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ದೈನಂದಿನ ವೆಚ್ಚವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವನ್ನು (ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ) 3,15,050 ಕೋಟಿ ರೂ. ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದರೆ, ಆದಾಯ ವೆಚ್ಚವು 3.38 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ.

ಈ ಕೊರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಜ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಾಗ ಇಂತಹ ಕೊರತೆಗಳು ಸಹಜವಾದರೂ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಆದಾಯ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅದು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ.

ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳು

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ವಂತ ತೆರಿಗೆ ಮೂಲಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಬರೋಬ್ಬರಿ 2.20 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಬಕಾರಿ, ಜಿಎಸ್‌ಟಿ, ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ಬರಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು ಮತ್ತು ಅನುದಾನವು 79,050 ಕೋಟಿ ರೂ. ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳಿಂದ 16 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವರ್ಷ 1.32 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲದ ಹೊರೆಯು 8,24,389 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಏರಲಿದೆ. ಇದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಎನಿಸಿದರೂ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಇನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಶೇ. 2.95ರಷ್ಟಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿತ್ತೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಇದು ಶೇ. 3ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಸಾಲವು ಜಿಡಿಪಿಯ ಶೇ. 24.94ರಷ್ಟಿದೆ. ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಶೇ. 25ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು. ಈ ಅಲ್ಪ ಅಂತರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸರ್ಕಾರವು ಶಿಸ್ತು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ

4.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿವಾರಣೆಯಂತಹ ಬೃಹತ್‌ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೆಂದರೆ ಆದಾಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಗಾಗಿಯೇ 35,316 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಬಜೆಟ್‌ನ ಮೇಲಿರುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಂತ ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಜತೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಈಗ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.