ಜೈನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಶಾಕ್: 12 ಕೋಟಿ ನೀರಿನ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲು ಆದೇಶ

ಬೆಂಗಳೂರು ಸಮೀಪದ ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಖ್ಯಾತ ಜೈನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಷಿಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್ ನೀಡಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮಂಡಳಿ (BWSSB) ವಿಧಿಸಿದ್ದ 12 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ 'ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ' (Pro-rata) ಶುಲ್ಕದ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನೋಟಿಸ್ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಅವರ ಪೀಠವು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ, 2004ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರದ ಕಾರಣ ಶಾಲೆಯು ಕಾವೇರಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಜಲಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರತಿದಿನ 9 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಪೂರೈಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗಿನ ನಿಯಮದಂತೆ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಅಳವಡಿಸಲು ಶಾಲೆ ಸುಮಾರು 93 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, 2016ರಲ್ಲಿ ಜಲಮಂಡಳಿಯು ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ 4.32 ಕೋಟಿ ರೂ. ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ 8.64 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 12 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಶಾಲೆಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು.

ಜಲಮಂಡಳಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ

ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಜಲಮಂಡಳಿಯ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಬಿಡಬ್ಲ್ಯುಎಸ್‌ಎಸ್‌ಬಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 16ರ ಅಡಿ ಪ್ರೊ-ರೇಟಾ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಮಂಡಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ 2004ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಮಂಡಳಿಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ. ಮಂಡಳಿಯು ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸದಿದ್ದರೂ, ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಶಾಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ವಾದಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ.

ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದೇ ಪರಿಗಣನೆ: ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಣೆ

ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ದರ ನಿಗದಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನ ದರ ನಿಗದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 'ವಸತಿ' ಮತ್ತು 'ವಸತಿಯೇತರ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ' ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ, ಅರ್ಜಿದಾರರೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಆವರಣವನ್ನು 'ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ದರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿರುವುದು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.

ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಈ ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ 1.01 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಶಾಲೆಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಶುಲ್ಕದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಗಣಿತದ ತಪ್ಪುಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 120ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಬೃಹತ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೀರಿನ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.