ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ : ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ 8 ಚಿರತೆಗಳ ಆಗಮನ

ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ 'ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ' ಯೋಜನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ಬಂದಿದ್ದು, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬೋಟ್ಸ್​​ವಾನಾದಿಂದ ಎಂಟು ಹೊಸ ಚಿರತೆಗಳು ಶನಿವಾರ (ಫೆಬ್ರವರಿ 28) ಮುಂಜಾನೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ (ಕೆಎನ್‌ಪಿ) ಬಂದಿಳಿಯಲಿವೆ.

ಇದು ಖಂಡಾಂತರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚಿರತೆಗಳ ಮೂರನೇ ತಂಡವಾಗಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಚಿರತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 46ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ನಮೀಬಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಎರಡು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.

ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಮನ

ಬೋಟ್ಸ್​ವಾನಾದಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ನೂತನ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆರು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಡು ಚಿರತೆಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (ಐಎಎಫ್) ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ಗೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಳಿಕ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ತಲುಪುವ ಈ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು, ಅಲ್ಲಿಂದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9.30ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಸುಗಮ ಇಳಿಯುವಿಕೆಗಾಗಿ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಐದು ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 1950ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿದ್ದ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 2022ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅಂದು ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ ತರಲಾಗಿದ್ದ ಎಂಟು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಧಾನಿಯವರೇ ಕುನೊ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ತರುವಾಯ 2023ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ತಂಡದಲ್ಲಿ 12 ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿತ್ತು.

ಗಣ್ಯರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು 50 ಚಿರತೆಗಳ ಗುರಿ

ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಳಿಕ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮೋಹನ್ ಯಾದವ್ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದರ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಕುನೊ ಉದ್ಯಾನವನದ ವಿಶೇಷ ಎನ್‌ಕ್ಲೋಷರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಉತ್ತಮ ಶರ್ಮಾ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ 50ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಚಿರತೆಗಳ ಆಗಮನವು ಭಾರತದ ಚೀತಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಜನೆ ಎದುರಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು

ಚೀತಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಯೋಜನೆಯು ಈವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಕಠಿಣ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಹ ಎದುರಿಸಿದೆ. ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕೆಲವು ಚಿರತೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಪರಸ್ಪರ ಕಾದಾಟದ ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಸೆಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಳಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕೆಲವು ಮರಿಗಳೂ ಸಹ ಬದುಕುಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 7 ರಿಂದ 18ರ ನಡುವೆ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಹೊಸ ಮರಿಗಳು ಜನಿಸಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 2023ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ 39 ಚಿರತೆ ಮರಿಗಳು ಜನ್ಮತಾಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 27 ಮರಿಗಳು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕುಳಿದಿವೆ. ನಮೀಬಿಯಾ ಮೂಲದ ಜ್ವಾಲಾ ಮತ್ತು ಆಶಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲದ ಗಾಮಿನಿ, ವೀರಾ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾ ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿದ ಮುಖಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಚಿರತೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿವೆ ಎಂದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಎಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದೇ ಕಡೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದಾದರೂ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಹರಡಿದಾಗ ಇಡೀ ಸಂತತಿಯೇ ನಾಶವಾಗುವ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಚಿರತೆಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮೂರು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ 35 ಚಿರತೆಗಳು ಕುನೊ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಈಗ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಎಂಟು ಚಿರತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುನೊ ಉದ್ಯಾನವನವು ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲಿದೆ.