Loksabha Seats|ಲೋಕಸಭೆ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 816ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ? ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ?

ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (33 ಪ್ರತಿಶತ) ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಲೋಕಸಭೆಯ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 543 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 816ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 273 ಸ್ಥಾನಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಲಿವೆ.

ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಏರಿಕೆ: ಏನಿದರ ಅರ್ಥ?

ಸರ್ಕಾರವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸೀಟುಗಳ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಬದಲಿಸದೆ, ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸದರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳ 'ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ' ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ.

ರಾಜ್ಯವಾರು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳ ವಿವರ:

1. ಹಿಂದಿ ಭಾಷಿಕ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ)

ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಏರಿಕೆ ಕಾಣಲಿವೆ:

• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ: 80 ರಿಂದ 120 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಬಿಹಾರ: 40 ರಿಂದ 60 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ: 29 ರಿಂದ 43-44 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ರಾಜಸ್ಥಾನ: 25 ರಿಂದ 37-38 ಸ್ಥಾನಗಳು.

2. ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಭಾರತ

• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: 48 ರಿಂದ 72 ಸ್ಥಾನಗಳು (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ನಂತರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯ).

• ಗುಜರಾತ್: 26 ರಿಂದ 39 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ: 11 ರಿಂದ 16-17 ಸ್ಥಾನಗಳು.

3. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಹೆಚ್ಚಳದ ನಡುವೆಯೂ ಆತಂಕ

ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಮುಂದಿನ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುವ ಆತಂಕ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

• ಕರ್ನಾಟಕ: 28 ರಿಂದ 42 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ತಮಿಳುನಾಡು: 39 ರಿಂದ 58-59 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ: 25 ರಿಂದ 37-38 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ತೆಲಂಗಾಣ: 17 ರಿಂದ 25-26 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಕೇರಳ: 20 ರಿಂದ 30 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ: 42 ರಿಂದ 63 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಒಡಿಶಾ: 21 ರಿಂದ 31-32 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಜಾರ್ಖಂಡ್: 14 ರಿಂದ 21 ಸ್ಥಾನಗಳು.

5. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ

• ಪಂಜಾಬ್: 13 ರಿಂದ 19-20 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಹರಿಯಾಣ: 10 ರಿಂದ 15 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ದೆಹಲಿ: 7 ರಿಂದ 10-11 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಅಸ್ಸಾಂ: 14 ರಿಂದ 21 ಸ್ಥಾನಗಳು.

• ಈಶಾನ್ಯದ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಲಿದೆ.

ಇದರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು?

ಬಹುಮತದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನಂಬರ್ ಬದಲಾವಣೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು 272 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 408ಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ. ಇದು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿವೆ.

ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಸುಲಭ:

ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸದೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಈಗಿರುವ 543 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 181 ಸ್ಥಾನಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಲಿವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 816 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾದರೆ, ಸುಮಾರು 273 ಸ್ಥಾನಗಳು ಮೀಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಭವಿಷ್ಯದ 'ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ'ಯಲ್ಲಿ (Delimitation) ತಮಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸೀಟು ಹೆಚ್ಚಳ?

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಲೋಕಸಭೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಲಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 28 ರಿಂದ 42ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 14 ಸ್ಥಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 33 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 14 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಡೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವೇನು?

'ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅನುಪಾತದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸುಲಭವಾದ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡದೆ, ಹೊಸ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಣಿಸುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಸವಾಲು ಎದುರಾಗುವುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ.