ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹೊರಗಿರಬೇಕು: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI), ಮಹಾಲೇಖಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಕ (CAG) ಮೊದಲಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡರೆ, ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಹದಗೆಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾಟ್ನಾದ ಚಾಣಕ್ಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಸಂವಿಧಾನವು ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿದೆ ಎಂದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತಟಸ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರಬೇಕು

ಚುನಾವಣೆಗಳು ಕೇವಲ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಹೇಳಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಟಿ.ಎನ್. ಶೇಷನ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರಕರಣದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಂಗವೇ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದರು. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸಿಎಜಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯ

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಗಾವನ್ನು ಸಿಎಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಹೇಳಿದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಗಳು, ನೀತಿನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಯಿಂದಲೇ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸಿಎಜಿ ನಡೆಸುವ ಬಾಹ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಮಂಡಲದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮಹತ್ವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಬೇಕು

ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ, ಸ್ಪರ್ಧಾ ಆಯೋಗ, ಸೆಬಿ, ಟ್ರಾಯ್ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇದೇ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತರ್ಕದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಹೇಳಿದರು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಜಟಿಲತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂದರು.

ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕುಸಿತ ಎಂದರೆ ಮೊದಲು ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಲ್ಲ; ಅದರ ಮೊದಲು ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ರಚನೆಯೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಶಿಸ್ತು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.