Social Media Addiction| ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ವ್ಯಸನ: ಮೆಟಾ ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ಗೆ 50 ಕೋಟಿ ರೂ. ದಂಡ!
ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಪ್ಗಳಿಗೆ ದಾಸರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಟಾ ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ 50 ಕೋಟಿ ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಯುವ ಬಳಕೆದಾರರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸದೆ, ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ 'ವ್ಯಸನಿ'ಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟಾ (Meta) ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ಗೆ (YouTube) ಭಾರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
20 ವರ್ಷದ ಯುವತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಜ್ಯೂರಿ ಸದಸ್ಯರು, ಈ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಕೆ ತಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ದಾಸಳಾಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಇದು ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿ ನುಡಿದಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 40 ಗಂಟೆಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, ಜ್ಯೂರಿ ಸದಸ್ಯರು ಯುವತಿಗೆ 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು 50 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ವ್ಯಸನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಟಾ ಕಂಪನಿಯು ಶೇ. 70 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಜ್ಯೂರಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫೀಡ್ಗಳಲ್ಲಿನ 'ಇನ್ಫೈನೈಟ್ ಸ್ಕ್ರಾಲ್', ಆಟೋಪ್ಲೇ ಮತ್ತು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ಗಳಂತಹ ಫೀಚರ್ಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಪ್ಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ದಂಡದ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಒಟ್ಟು 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಮೆಟಾ 2.1 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಾಗೂ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ 9 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿಸಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಂಟಿದ ವ್ಯಸನ:
ತನ್ನ 6ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮತ್ತು 9ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಯುವತಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ದಿನವಿಡೀ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾಗಿ ಅವಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಟಿಕ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ನ್ಯಾಪ್ಚಾಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಕಂಪನಿಗಳ ಸಮರ್ಥನೆ:
ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿರುವ ಮೆಟಾ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಒಡೆತನದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿವೆ. "ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಸೈಟ್ ಅಲ್ಲ" ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ವಾದಿಸಿದೆ. ಮೆಟಾ ಕಂಪನಿಯು, "ಹದಿಹರೆಯದವರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಪ್ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದಿದೆ.
ಏಕೆ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು?
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇಂತಹ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಉಳಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿದೆ. ಸಿಗರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದಂತೆಯೇ, ಇದು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲು ದಾರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
