ಛಾಬಹಾರ್‌ ಬಂದರು: ನಿರ್ಬಂಧ ವಿನಾಯಿತಿ ಅಂತ್ಯ; ಅಮೆರಿಕ, ಇರಾನ್ ಜೊತೆ ಭಾರತ ಸಕ್ರಿಯ ಚರ್ಚೆ

ಭಾರತದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇರಾನ್‌ನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ 'ಛಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು' ಯೋಜನೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ನೀಡಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿನಾಯಿತಿ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಭಾರತವು ಇದೀಗ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣವು ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಈ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (MEA) ವಕ್ತಾರ ರಣಧೀರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್, "ಛಾಬಹಾರ್‌ ಬಂದರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾವು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿವೆ. ಮಾತುಕತೆಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾದಂತೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ," ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಛಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಯೋಜನೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ದಿಢೀರನೆ ಹಿಂಪಡೆದಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ, 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 26ರವರೆಗೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಆ ಗಡುವು ಕೂಡ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ನಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಛಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ (Central Asia) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಛಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ರಹದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ಮರುನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಬಂದರಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರಗಳು 2003, 2015 ಹಾಗೂ 2017ರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. 2018ರಿಂದ ಈ ಬಂದರಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತವೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಳೆದ ವರ್ಷವಷ್ಟೇ (2025) ಈ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೂ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದವು.